In Vrij Nederland van deze week een fantastisch stuk van Elma Drayer over vrouwen die maar niet fulltime willen werken en alleen maar dingen willen doen die ze leuk vinden. Lang leve de keuzevrijheid, lang leve de mannen die er niet over piekeren of mogen piekeren om halfslachtig aan de gang te gaan. De vrouw is vrij!

Drayer stelt het allemaal kort en goed, harder dan ik in Het Spiegelplafond. Al die feiten die al zo lang bekend zijn, die al in ettelijke rapporten aan bod zijn gekomen, die Opzij ook altijd noemt en beschrijft, maar zonder kritiek. Prinsesjes, noemt Drayer de vrouwen die binnen blijven en aan hun eigen ontwikkeling willen werken. Ja, ze hebben ook kinderen, maar lang niet allemaal en dat is ook niet de hoofdreden.

Schuldgevoel is het woord dat weer opduikt en waardoor ik een lichte golf van misselijkheid door mijn gestel voel gaan. Schuldgevoel is ook gemaskeerde machtsuitoefening. En slachtoffertje spelen ineen. Want als je je schuldig voelt, hoef je niets anders te doen dan je doet. Je zegt toch al sorry?

Andere functie van schuldig voelen is het gevoel van tekortschieten plaatsen in een kader waar iedereen begrip voor heeft. Eigenlijk had je het anders moeten doen, ja, je weet het heus wel. Maar gedane zaken nemen geen keer, hè? Niet dat deze vrouwen de consequenties van hun schuldmakende daden inzien: economisch zelfstandig zijn ze niet, hun pensioen is niet geregeld. Het zelfbeeld wordt er trouwens ook niet beter op want de meeste vrouwen zijn om het minste of geringste persoonlijk gekwetst, aangevallen, beledigd of wat dan ook. Is dat ook schuldgevoel? Dat je je betrapt voelt als iemand iets op je aan te merken heeft? Welzeker.

Wat kan helpen is je afvragen: waar voel ik me schuldig over en waar ben ik schuldig aan? En tegenover wie voel ik me schuldig?
(Kinderen groeien echt niet minder goed op als je er wat minder bent. Je hoeft niet op je moeder te lijken. Het bedrijfsleven is blij met je als je aan de slag gaat. Je man ook. Andere vrouwen? .... Ai. Oef. Tja, die kritiek is inderdaad moordend)

En er dan iets aan doen. Dat begint met iets zeggen. Niet zeuren.