Vrouwen naar de top! Of niet?

Mooie carrières, bloedjes van kinderen, een rijk sociaal leven en een geweldig liefdesleven. Nederlandse vrouwen mogen, kunnen en willen alles. Liefst allemaal te gelijk. Het feminisme kan wel inpakken, toch? Interview met o.a. Mirjam Windrich over Het Spiegelplafond  
door: Miriam de Hartog

Feminisme is geen onderwerp waarmee ik bewust bezig ben. De grootste slagen zijn geleverd door de generatie van mijn moeder en die daarvoor. De dagen dat we de barricaden opgingen om baas te worden in eigen buik liggen lang achter ons. De vrouwen van mijn generatie - inclusief ikzelf - hebben de verworvenheden op een presenteerblaadje aangereikt gekregen. De vraag was niet óf ik zou gaan studeren maar wát. En of ik na het krijgen van mijn zoon weer aan het werk ging, was al helemaal niet aan de orde. Natuurlijk! Wanneer ik in de media eens iets opving over het zogenaamde nieuwe feminisme vroeg ik me in eerste instantie af waarom dat zo nodig moest. Vrouwen kunnen en mogen toch alles?

"Vrouwen willen niet naar de top"

De Dresscoach

Er is echter één grote 'maar', bedacht ik me laatst. In theorie mag ik alles, maar zodra er kinderen om de hoek komen kijken, ben ik degene die zal moeten regelen dat er ruimte is voor mijn ambities. Wil ik werken? Prima, ik dien er alleen wel voor te zorgen dat mijn werktijden overeenkomen met de openingstijden van het kinderdagverblijf, de school of de naschoolse opvang. Wat als resultaat heeft dat vrouwen na een dag werk, aandacht voor de kinderen en huishoudelijke taken regelmatig nog aan de slag moeten om het werk dat is blijven liggen af te krijgen. Want hoe mooi het idee van samen met je partner werken en zorgen ook is, de praktijk is vaak anders. De arbeidsmarkt is tegenwoordig best ingesteld op vier dagen werkende vrouwen. Mannen die vier dagen werken is echter een heel andere zaak.

"Werk is voor het geld"

Deeltijdparadijs

Zou dat dan de reden zijn dat er zo weinig Nederlandse vrouwen topfuncties bekleden? "Nee", zegt schrijfster van ‘De mythe van het glazen plafond’ Marieke Stellinga onlangs in actualiteitenprogramma Pauw en Witteman. Ze beweert dat de kinderopvang niet te duur is, mannen heus wel meer willen zorgen en het best meevalt met het machogedrag aan de top. "Nederlandse vrouwen wíllen niet naar de top", luidt haar conclusie. Om daarna te verzuchten dat vrouwen hier in een deeltijd-paradijs leven en dat daar van harte gebruik van moet worden gemaakt. "Wat een onzin", vindt collega schrijfster Mirjam Windrich. Ze denkt juist dat veel vrouwen het erg vermoeiend vinden. "Steeds maar het gevoel hebben dat je van alles moet en al die ballen ook daadwerkelijk in de lucht proberen te houden, daar is niets paradijselijks aan". Windrich schreef ‘Het spiegelplafond’, een boek dat vrouwen aanmoedigt ook eens naar zichzelf te kijken onder andere met betrekking tot hun positie op de arbeidsmarkt.
Gebrek aan ambitie
Windrich verbaast zich al jaren over het gebrek aan ambitie van de Nederlandse vrouw. Het kleine aantal vrouwen dat wel naar de top wil, organiseert dat volgens haar namelijk gewoon. "Die laten zich echt niet tegenhouden door schooltijden en dure kinderopvang".
Vrouwen worden moe van machtsspelletjes", zegt Windrich.
Ze vindt dat vrouwen teveel blijven hangen in hun comfortzone. "Vrouwen worden moe van alle machtsspelletjes, het gebrek aan solidariteit en het gekonkel", vertelt Windrich. Ze legt uit dat het dan heel prettig is om te merken dat de dingen die je thuis doet je makkelijk en goed af gaan. De redenen om deeltijd te werken zijn volgens Windrich onder meer zorg voor de kinderen, mantelzorg, sociaal leven en eigen ontwikkeling. "De echte belangrijke zaken lijken zich daarmee buiten het werk te bevinden, het werk is voor het geld".

"In financieel opzicht het nakijken"

Achterstand

Wat veel vrouwen echter vergeten is dat een deeltijdbaan bij een eventuele scheiding behoorlijk nadelig kan uitpakken. "In financieel opzicht heb je dan het nakijken", legt Windrich uit. "Het pensioen is vaak slecht geregeld en al ga je meteen fulltime aan het werk, dan kom je daar nog niet ver mee". Ook een carrière ligt niet meer binnen bereik. "Je kunt die veertig uur echt wel ergens volmaken, maar een flitsende loopbaan kun je vergeten. Die achterstand loop je niet meer in".

Keuzevrijheid

Toch is Mirjam Windrich zeker geen power feministe pur sang. Bij het lezen van haar boek merk je vooral dat ze het belangrijk vindt dat vrouwen leren zelf verantwoordelijk te zijn voor hun keuzes. "Vrouwen moeten af van het idee dat ze van alles moeten", vindt ze. En daar ben ik het volledig mee eens. Vrouwen moeten vooral kijken waar hun eigen ambities liggen. Als je veel wilt werken, laat je dan geen schuldgevoel aanpraten door andere moeders die vinden dat je je kroost aan hun lot overlaat. Wil je liever een klein baantje of helemaal thuisblijven? Negeer dan het commentaar van vriendinnen die van mening zijn dat je zo je identiteit verliest. Voor mijn gevoel ligt de oorzaak van het al dan niet emanciperen van de arbeidsmarkt grotendeels bij de vrouwen zelf. Als we vanaf nu gebruik gaan maken van de vrijheid om onze eigen keuzes te maken en ook verantwoordelijkheid nemen voor die keuzes, kan het feminisme volgens mij opgeborgen worden in een doos en naar zolder gebracht.