In augustus 2007 stond er een groot artikel over Mirjam.nu in de Viva, door Stephanie Bakker.

AAN: ONLINE COACH
Tijd: 02:37 uur
Onderwerp: Ik weet het niet meer!

We kunnen 24 uur per dag muziek downloaden, een nieuw huis zoeken of een reis boeken. En ook aan onze geestelijke gezondheid is gedacht: tegenwoordig is er de online coach. Die je kunt mailen wanneer jij daar behoefte aan hebt.
‘Als Olga Tibber, tweeëndertig en projectmedewerker bij een grote multinational, het even minder druk heeft, voel ze zich meteen onrustig. ‘Is dit het nou, denk ik dan. Er is nog wel wat te doen, maar dat zijn klussen waarvan ik niet precies weet wat ik ermee moet.

Ik heb er geen zin in en ga wat surfen op internet of ik stuur een e-mail naar een vriendin.’ Ondertussen kijkt ze om zich heen. Hebben collega’s door dat ze de hele tijd met andere dingen bezig is? De achterdocht die ze voelt, is niet onterecht. Eerder kostte dit gedrag haar een baan. Een collega verweet haar laks gedrag en omdat ze het zich zo aantrok, ging ze fouten maken. Geen fouten die iedereen wel eens maakt. Nee, domme fouten. Haar baas steunde de collega en Olga werd overgeplaatst naar een andere afdeling. Nu in haar nieuwe functie wil ze aan de slag met haar concentratieproblemen. Als er ‘een verveelfase’ intreedt, stuurt ze snel een mailtje. Dit keer niet naar een vriendin, maar naar haar coach. 

Wie tegenwoordig behoefte heeft aan psychologische begeleiding hoeft de deur niet meer uit. Of je nu depressief bent, een schokkende ervaring te verwerken hebt of met een burnout kampt, vrijwel alle klachten die in de reguliere gezondheidszorg met cognitieve therapie worden behandeld, kun je ook in je eentje achter de computer te lijf gaan. Althans, aan de andere kant van de netwerkkabel zit wel een therapeut, maar die zul je nooit in levende lijve ontmoeten. Ook voor vragen over je loopbaan, keuzestress en ondersteuning bij problemen op het werk kun je sinds kort bij een coach op internet terecht. Mirjam Windrich, de coach van Olga, is zo iemand. Op haar site lees ik dat uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat behandelingen die via een website worden aangeboden net zo effectief zijn als behandelingen die face-to-face worden aangeboden.

Toch lijkt het me maar raar: de therapeut vervangen door een computer. Zit je daar tegen een beeldscherm aan te typen. Waar blijft de menselijke warmte? En wat gebeurt er met de vertrouwensrelatie tussen therapeut en patiënt waar iedereen altijd zo hoog van opgeeft? Maargoed misschien vraagt een tijd waarin een groot deel van onze communicatie – zowel op het werk als met vrienden – via internet gaat ook wel om een andere benadering van coaching. Tijd om de vooroordelen overboord te gooien. Aan de slag dus.

Op de website van Mirjam Windrich – zelf kwam ze een aantal jaren geleden door haar online therapie op het idee een praktijk voor coaching op te zetten – geef ik me via het contactformulier op voor een eerste gratis sessie. Net als veel vrouwen van mijn leeftijd – ik ben eenendertig – worstel ik met het luxeprobleem dat ik geen keuzes kan maken. Ik heb een leuke baan als journalist. Deels in vaste dienst en deels freelance, maar hoe goed die afwisseling me ook bevalt, de onrust knaagt: er zijn nog zoveel andere dingen die leuk vind. Ik zou best een hotel in Spanje willen of een poosje vrijwilligerswerk doen in Zuid-Amerika. Ik wil Spaans studeren. En psychologie. Of zou ik mijn oude droom najagen en voor correspondent buitenland gaan? Moet ik überhaupt een keuze maken? Of gewoonweg afwachten wat er op mijn pad komt? Zonder mijn relaas nog een keer na te lezen druk ik op ‘verzenden’. 

Mirjam reageert vrijwel meteen: ‘Berusten in je onrust lijkt me niet de meest plezierige oplossing. Beter kun je nagaan in hoeverre je keuzemogelijkheden realistisch zijn, of ze wel echt zo leuk zijn en waar je talenten en voorkeuren liggen.’ Ze wil me er graag mee helpen en komt gelijk met een eerste opdracht: het beschrijven van mijn loopbaan en de keuzes die ik daarin gemaakt heb. Ook vraagt ze me na te denken over welke rol werk in mijn leven speelt. Geld? Ontwikkeling? Prestatie? Een pad naar wijsheid?

Geïnspireerd door haar vragen, besluit ik definitief het traject in te gaan. Een week lang zullen we elkaar een aantal keren per etmaal mailen: op momenten dat het mij het beste uitkomt.

Voor Olga is het ongedwongen karakter van online therapie het grootste voordeel, vertelt ze later als ik haar ontmoet in de praktijkruimte van Mirjam in Amsterdam. Inmiddels is ze drie weken in behandeling en ze beschrijft haar mailwisseling met Mirjam als een vangnet: ze is er als zij daar behoefte aan heeft. Olga: ‘Als je eenmaal per week een gesprek hebt met een therapeut, moet je in een uur precies vertellen wat er die week allemaal gebeurd is. Stel dat ik net een goede bui heb? Dan heb ik geen zin om terug te denken aan vervelende ervaringen. Laat staan dat ik kan beschrijven hoe rot ik me op dat moment voelde.’ Mirjam vult haar aan: ‘Het is net als naar de huisarts gaan als je al een week lang hoest, op het moment dat je binnenstapt, is het over.’

Gemiddeld heeft Olga drie keer per dag contact met Mirjam. Bijvoorbeeld als ze zich niet meer kan concentreren en gaat malen over wat collega’s van haar vinden. ‘Waar een vriendin terug zou mailen ‘ach, laat die eikels toch stikken’, gaat Mirjam samen met mij op zoek naar mijn achterliggende gedachtes.’ De coaching on the job wisselen ze af met face to face gesprekken waarin ze dieper ingaan op bepaalde gebeurtenissen, maar dat is volgens Mirjam niet voor iedereen noodzakelijk. ‘Het gaat erom wat je zelf fijn vindt: de een praat liever, de ander schrijft en de derde geeft de voorkeur aan een combinatie van beide.’

Die avond ga ik er lekker voor zitten om mijn eerste opdracht te maken. Thee en chocola binnen handbereik. De opdrachten spelen al de hele dag door mijn hoofd en tijdens het eten heb ik er met mijn vriend over gesproken. Als de eerste zin dan ook eenmaal op papier staat, vliegen de woorden eruit. Ik zit compleet in mijn eigen emotie. De benauwdheid die ik beschrijf als ik aan een geroutineerd en uitgestippeld leven denk, kan ik letterlijk voelen. Achter mijn computer voel ik me een tijger die ijsbeert in zijn kooi. ‘Ik zou willen gillen, laat me eruit,’ schrijf ik. De weerzin die ik aanvankelijk had tegen een beeldscherm aan te tikken is volledig verdwenen. Zonder remming of schaamte rennen mijn vingers over het toetsenbord. Al mijn overpeinzingen, ervaringen en vragen mail ik naar een totale onbekende. Maar het gekke is: dat voelt helemaal niet zo.

Je hoeft iemand niet te zien of te horen om te kunnen helpen volgens Mirjam. Sterker: het komt het effect van de therapie lang niet altijd ten goede als je tegenover iemand zit. Gebaren, intonaties en houdingen kunnen evenveel verduidelijken als ze misverstanden kunnen oproepen. Bovendien leidt de aanwezigheid van een ander af van jezelf waardoor je minder geconcentreerd met de therapie bezig bent. Olga, die een rijk therapieverleden heeft, herkent dit wel: ‘Ik ben onzeker en dan leidt je van alles af van non-verbale communicatie. Als ik maar even denk dat mijn therapeut wegkijkt of zucht voel ik me meteen saai en dus geremd.’ Niet alleen de ander ook de omgeving leidt haar af: ‘Ik was een keer bij een psycholoog met een heel leuke werkkamer: foto’s van de kinderen op het bureau en een gezellige lobbes van een hond naast de stoel. Dan wil ik niet over serieuze dingen praten, maar over koetjes en kalfjes. En dan staat er ook nog een doos tissues op de tafel. Hoort het er soms bij dat ik ga huilen?’

Het ontbreken van de non-verbale communicatie levert volgens Mirjam nog een voordeel op: een online therapeut kan niet toe met wat geknik en gehum tijdens een emotioneel relaas van een cliënt. ‘Je moet er op ingaan en heel goed lezen natuurlijk. Bovendien ben jij niet de enige die even na kan denken over het antwoord, de therapeut kan ook nadenken over de juiste reactie en formulering wat de kwaliteit van de therapie alleen maar ten goede komt. En onduidelijkheid, die is er zowel in online of offline gesprekken. Als je tegenover iemand zit, vraag je toch ook om opheldering als je iets niet begrijpt?’

Volgens professor Lange van de Universiteit van Amsterdam is therapie via internet, met uitzondering van mensen met suïcidale neigingen, een verhoogde kans op een psychose of ernstige depressiviteit, in principe voor iedereen geschikt. Sinds hij in 2002 aan de wieg stond van Interapy dat online behandelingen aanbiedt via een vooraf duidelijk omgeschreven parcours, deed hij diverse onderzoeken naar deze vorm van therapie. Inmiddels zijn ruim duizend mensen behandeld via de methode van Interapy. Lange: ‘Toen we nagingen bij welke mensen de aanpak het meest effectief was, merkten we dat leeftijd, sekse, inkomen of zelfs opleiding geen verschil uitmaken. Je hoeft ook geen computernurt of schrijftalent te zijn om de behandeling met goed resultaat te kunnen doorlopen.’ Het is vooral een kwestie van zelf willen, denkt hij. ‘Sommige mensen willen nou eenmaal liever iemand tegenover zich.’

Een coachingstraject bij Mirjam duurt gemiddeld vijf weken. Te vergelijken met een coachingstraject of therapie met tussen de vijf en vijftien gesprekken. Door de anonimiteit, de volledige concentratie op jezelf en doordat je veel vaker contact hebt met je therapeut, treedt bij behandelingen via internet volgens haar het zogenoemde ‘snelkookpaneffect’ op. Of het echt zo is, wordt door onderzoek nog niet bevestigd. Wel is bekend dat internettherapie via vaste behandelmethoden zoals Interapy zorgt voor betere resultaten dan face tot face gesprekken. Lange wijdt dit echter niet zozeer extra openhartigheid die cliënten voelen als ze tegenover een beeldscherm zitten, maar de zorgvuldig samengestelde opdrachten en de vaste structuur waarmee de therapeuten werken. Andere voordelen als een dossier na afloop, het maken van huiswerk en daardoor intensief bezig zijn met de therapie en weloverwogen antwoorden van cliënt en therapeut gaan wel op, maar of dat maakt dat coaching via e-mail betere resultaten oplevert dan gesprekken? Professor Lange betwijfelt het: ‘Ik zou graag hebben dat die coaches een onderzoek laten uitvoeren naar de effecten van hun therapie.’

Na een week mailen met Mirjam boek ik in ieder geval resultaat. Mijn loopbaan is nog niet glashelder, maar dat is misschien ook iets teveel gevraagd voor een week. Door de oefeningen en vragen ben ik wel tot nieuwe inzichten gekomen over mijn planmatige gedrag. Soms schrik ik van mijn eigen bekentenissen: ‘Ja, ik ben een controlfreak’ en ‘Ik geloof dat ik bang ben voor mijn rustige kant’. Ook ontdek ik een heuse valkuil van coaching via het net. Het kost tijd. Veel tijd. Achter de computer, maar ook daarbuiten laten de opmerkingen en schrijfopdrachten van Mirjam me niet los. Tsja, een uurtje per week naar de therapeut is dan wel veel makkelijker vol te houden, maar iets wat energie kost, levert ook wat op. 

Een week online coaching kost € 245,-. Meer informatie over online coaching: www.mirjam.nu. En over online therapie: www.interapy.nl

De naam Olga Tibber is op verzoek gefingeerd.

(Kader) Online therapie: de cijfers

80% vindt het prettig om alleen contact te hebben met de behandelaar via de computer
75% geeft aan het contact met de behandelaar persoonlijk te hebben gevonden
68% geeft aan de face to face gesprekken met een behandelaar niet te missen
84% vindt internettherapie een effectieve methode voor het verminderen van de klachten

Deze cijfers zijn afkomstig van de enquête die Interapy haar cliënten na afloop van de internetbehandeling laat invullen.

(Kader) De voordelen van een online coach:

* Je hebt contact wanneer het jou uitkomt.
* Je hebt vaker contact met je therapeut.
* Je hoeft nooit meteen antwoord te geven op vragen van je therapeut. Tijd voor reflectie komt de effectiviteit van de behandeling ten goede.
* Na afloop heb je een compleet dossier van al je mails.
* Geen reistijd- en kosten
* Geen wachttijden.
* Het is goedkoper en sneller dan face tot face gesprekken