De psychologie heeft ons in zijn meer dan honderdjarig bestaan veel gebracht. Goede manieren om het gedrag en het denken te onderzoeken, aannemelijke verbanden tussen opvoeding, achtergrond en latere gedachten, emoties en gedragingen. Therapieën om los te laten, ons open te stellen, irreële gedachten te lijf te kunnen gaan.   In weerwil van de natuurwetenschappen blijft het echter een kwestie van individuele verhalen van mensen, met daarin soms wel sprake van wetmatigheden, zaken die misschien wel voor heel veel mensen gelden, maar zeker weten doe je het niet.
Intussen is het psychologiserende taalgebruik tot in onze vezels doorgedrongen en populair-wetenschappelijke literatuur en natuurlijk internet maakt ons allen tot de beste zelfhulpverleners, en zeker tot de beste zelfduiders. Is niet erg, ook over andere zaken gokken en gissen we ons drie slagen in de rondte. Het leven is vol verrassingen en wat is er niet mooier dan het experiment ten volle aan te gaan.
Het jammere is alleen dat veel mensen juist klachten krijgen doordat ze zo enthousiast aan het zelfhulpen zijn geslagen. Termen als trauma, hypergevoeligheid, onverwerkt verleden en misbruik zelf worden eigenlijk misbruikt om een tijdelijke verzuchting tot stand te brengen als er iets aan scheelt. Het verband wordt gelegd, de verklaring geformuleerd en dat alles klinkt zo goed, dat men zich eraan hecht. Zo is het en niet anders.
En dan ontstaat er een nieuwe visie op het leven, op de wereld, en vooral op onszelf. Het plaatje is rond, zie, zo ben ik nu eenmaal en zo ben ik geworden. Kloink.
Omdat de al of niet gedegen kennis van bepaalde psychologische verschijnselen zo overtuigend kan zijn, krijgt het een nieuw waarheidsgehalte. En dat kan leiden tot malle zelfbeelden waarvan niet makkelijk afgeweken kan worden. Hetgeen in de weg staat van juist dat leven vol verrassingen. Denk maar aan de opmerking:
‘Oh, nee, dat is niets voor mij. Zo ben ik niet!
of
‘Het is de schuld van mijn ouders, dat ik zo geworden ben!’
of
‘Ik ben getraumatiseerd dus ik kan niet met teveel mensen werken.’
of
‘Ik wil geen relatie want ik voel me altijd in de steek gelaten. Sinds mijn vierde.’