Vier of vijf keer per week op de divan - het einde van de psychoanalyse?
In de Groene Amsterdammer een artikel over de psychoanalyse, dat wat mij betreft niet lang genoeg kan zijn, maar wat helaas wat kort is. De stand van zaken is dat de psychoanalyse sinds bijna twee jaar niet meer wordt vergoed door de zorgverzekeraars. En met vier of vijf dagen per week op de divan, en dat gedurende ongeveer vijf jaar, loopt dat bedrag per patiënt aardig op. € 12.000,- tot € 20.000,- of iets dergelijks en niet iedereen legt zo'n bedrag zomaar op tafel, zeker niet als het gaat om de eigen psyche.
Terwijl het juist die psyche is, die we zo graag willen leren kennen, en het is juist de psychoanalyse die beweert die psyche zo goed te kunnen lezen. Dit in tegenstelling tot de moderne psychotherapie, die bij voorkeur werkt met evidence based methoden, dat wil zeggen dat deze onderworpen zijn geweest aan de zogeheten randomized controlled trial waarbij een als het ware met de dobbelsteen geselecteerde behandelingen en patiënten met elkaar worden vergeleken. En daaraan voorafgaand zijn de meest kleine verschijnselen en gedragingen tot op het bot - als het ware - onderzocht, en die hebben niets meer 'de mens als geheel' te maken. Alleen met diens angst, en dan nog de plaats van die specifieke angst in de daartoe speciaal ingerichte categorie van angsten. En zo verder en zo meer. Om dat alles uit te vinden wordt er altijd begonnen met vragenlijsten. Wel drie, vier per patiënt en op basis daarvan wordt de diagnose, en dus de evidence based behandeling vastgesteld en uitgevoerd. Gericht op het wegnemen van de specifieke klachten, op het verhelpen van het manco.
Niks mis mee natuurlijk, helemaal niet in het marktgericht denken waarbij men elkaar bevecht om de patiënt en dus de vergoeding. Want die wordt alleen verstrekt aan evidence based behandelingen. En zo is het cirkeltje rond en valt de psychoanalyse buiten de boot.
Nu zijn er hier in mijn Mindful Analysis mailbox veel 'mensen' die hun verhaal kwijt willen, terwijl ze al menigmaal zijn geholpen in de reguliere psychotherapeutische praktijk. Daar werden ze gezien als een mens dat iets mankeerde, en dat mankement moest weg. Vaak is het niet weg, maar heeft men geleerd ermee om te gaan. Daarom vind ik de psychoanalyse zo sterk: er wordt lang en uitgebreid stilgestaan bij datgene wat de patiënt beleeft, bij diens verhaal en betekenisgeving aan de dingen. De aandacht is groot, intelligent en gericht op datgene waar de patiënt aandacht voor wil. Alles gericht op diens authenticiteit, die hervinden door over ervaringen te praten.
Schrijvend kan dat ook, vier, vijf dagen per week. En daarna is het klaar. Dan wordt het verhaal voorgezet in de eigen context, in de eigen wereld.



